De Bongcloud zet de koning al op zet twee in beweging

Stelling na 1.e4 e5 2.Ke2

⏮︎ ◀︎ Afspelen ▶︎ ⏭︎ ⇅

1. 1.e4
2. e5
3. 2.Ke2

Speel verder tegen de computer

Opening

Bongcloud · internationaal: Bongcloud Attack

Zetten

1.e4 e5 2.Ke2

ECO-code

C20

Familie

Open spelen (1.e4 e5)

Genoemd naar

Mogelijk Chess.com-gebruiker Lenny_Bongcloud; de herkomst is onzeker

Karakter

verrassingswapen, vast opzetsysteem

Geschikt voor

beginners en clubspelers

Varianten in de database

1 lijn met deze naam

De zettenreeks is kort: 1.e4 e5 2.Ke2. Wit opent met een centrumpion en zwart antwoordt hetzelfde; daarna stapt de witte koning naar e2. De naam Bongcloud Attack klinkt als een serieuze aanval, maar de zet is vooral bekend als schaakhumor. Wie de opening speelt, kiest dus bewust voor een ongewone start en accepteert de positionele nadelen.

Wat verandert 2.Ke2 op het bord?

Met 1.e4 maakt wit ruimte voor de dame en de loper op f1. Zwart bezet met 1…e5 ook het centrum en opent lijnen voor de eigen dame en loper. De verwachte vervolgstap zou een paard ontwikkelen of het centrum verder ondersteunen. In plaats daarvan speelt wit 2.Ke2: de koning verlaat zijn beginveld, maar ontwikkelt geen ander stuk.

Dat heeft meteen gevolgen. De koning kan niet meer rokeren, omdat rokeren niet mogelijk is nadat de koning al heeft bewogen. Bovendien staat hij midden op het bord, waar hij kwetsbaarder kan zijn voor schaakzetten en open lijnen. Op e2 staat hij ook in de weg van de dame op d1 en de loper op f1. Wit kan die stukken later nog ontwikkelen, maar de koning heeft hun uitgang geblokkeerd en zelf geen tempo besteed aan het ontwikkelen van een aanvallend stuk.

De bekende lijn bestaat hier uit precies deze drie zetten. Dat is niet hetzelfde als een uitgewerkt openingsrepertoire met vaste vervolgzetten voor beide spelers. Na 2.Ke2 moet wit verder spelen vanuit de stelling; de opening geeft geen bijzondere pionnenstructuur of vanzelfsprekend aanvalsplan cadeau.

Waar komt de naam vandaan?

Er is geen goed vastgestelde uitvinder van de Bongcloud. Een veelgenoemde verklaring verbindt de naam met de Chess.com-gebruiker Lenny_Bongcloud, maar ook Chess.com beschrijft de herkomst als onzeker. De naam kan daarnaast verwijzen naar een bong, een rookaccessoire; over de precieze oorsprong bestaat dus geen betrouwbare, eenduidige verklaring. De internetreputatie en het gebruik door bekende schakers maakten de naam vooral breed herkenbaar. (chess.com)

Grootmeester Hikaru Nakamura hielp de opening bekend te maken door haar in online partijen te spelen. In 2021 speelden Nakamura en Magnus Carlsen tijdens een online evenement allebei 2.Ke2; Chess.com beschreef het als een opvallend moment in hun partij, niet als bewijs dat de zet daardoor een degelijke opening werd. (chess.com)

Voor wie werkt de Bongcloud?

Als je een solide opening zoekt om beter te leren ontwikkelen en het centrum te bestrijden, is de Bongcloud geen geschikte eerste keuze. Je geeft het recht om te rokeren op en laat de koning vroeg in het centrum staan. Ook ontwikkel je geen stuk met tempo. Dat zijn concrete concessies, geen verborgen voordeel dat automatisch uit de verrassing voortkomt.

De zet kan wél passen als je met een vriend een grapwedstrijd speelt, een tegenstander wilt verrassen in een informele blitzpartij, of bewust een lastige stelling wilt oefenen. Speel hem dan omdat het experiment je plezier geeft, niet omdat de naam een geheime tactiek belooft. Als je met 1.e4 e5 liever een klassieke open stelling leert spelen, bieden de Italiaanse opening en de Spaanse opening duidelijkere plannen voor stukontwikkeling en druk op het centrum.

Welke plannen en pionnenstructuren ontstaan?

Na 1.e4 e5 staan de pionnen op e4 en e5 tegenover elkaar. Beide spelers hebben daarmee een aandeel in het centrum, maar na 2.Ke2 ontstaat nog geen unieke Bongcloud-pionnenstructuur: de overige pionnen staan nog op hun beginvelden. De verdere structuur hangt af van de zetten die volgen.

Voor wit is de praktische opgave om de koning niet nog verder bloot te stellen en alsnog stukken te ontwikkelen. Denk tijdens je partij aan vragen als: kan zwart een schaak geven, welke stukken staan elkaar in de weg, en hoe kan ik mijn centrum behouden? Zwart kan normaal ontwikkelen en druk op het centrum opbouwen. Je hoeft als zwart niet meteen pionnen naar voren te jagen om de koning te straffen; ontwikkel je stukken en let op tactische kansen.

De meest voorkomende fout voor wit is doen alsof 2.Ke2 een gewone ontwikkelingszet is. De koning valt geen stuk aan en de zet helpt de loper op f1 niet om uit te komen. Voor zwart is een valkuil om zo gefixeerd te raken op de ongebruikelijke koning dat je eigen ontwikkeling en koningveiligheid vergeet. Er is geen vaste Bongcloud-valstrik die uit de getoonde drie zetten volgt; wees daarom terughoudend met spectaculaire vervolgplannen die geen concrete dreiging opleveren.

Welke varianten zijn er?

De naam wordt in de gebruikte Lichess-openingendatabase gekoppeld aan één lijn: 1.e4 e5 2.Ke2. Er is dus geen reeks hoofdvarianten die je vooraf moet memoriseren. Zwart kiest na 2.Ke2 zelf hoe het de partij voortzet; wit moet daarop reageren. Soms wordt ook een vroege koningszet van zwart of een variant met beide koningen in het centrum informeel een Bongcloud genoemd, maar dat maakt die zetten niet automatisch onderdeel van dezelfde vaste openingslijn.

Wil je de stelling zelf uitproberen, speel dan eerst 1.e4 e5 2.Ke2 en wissel daarna van kleur. Let bij het oefenen vooral op wat de koningszet blokkeert en hoe beide spelers hun stukken kunnen ontwikkelen. Je kunt tegen de computer schaken om de positie na te spelen zonder een ingewikkeld openingsrepertoire te hoeven leren.

Zetten, varianten en ECO-codes: lichess-org/chess-openings (CC0), geraadpleegd op 2026-10-05.