De Jobava-Londen maakt van een vaste opzet een scherpe strijd

Stelling na 1.d4 d5 2.Pc3 Pf6 3.Lf4

⏮︎ ◀︎ Afspelen ▶︎ ⏭︎ ⇅

1. 1.d4
2. d5
3. 2.Pc3
4. Pf6
5. 3.Lf4

Speel verder tegen de computer

Opening

Jobava-Londen · internationaal: Rapport-Jobava System

Zetten

1.d4 d5 2.Pc3 Pf6 3.Lf4

ECO-code

D01

Familie

Gesloten spelen (1.d4 d5)

Genoemd naar

Baadur Jobava en Richárd Rapport

Eerste bekende periode

jaren 2010

Karakter

scherp en tactisch, positioneel, verrassingswapen

Geschikt voor

gevorderde clubspelers

Varianten in de database

4 lijnen met deze naam

Na 1.d4 d5 2.Pc3 Pf6 3.Lf4 staat de loper buiten de pionnenketen en ontwikkelt wit het paard naar c3 in plaats van f3. Die keuze maakt de opening herkenbaar, maar bepaalt ook het karakter: wit krijgt actieve mogelijkheden, terwijl de c-pion voorlopig achter het paard vaststaat. Je hoeft niet meteen een lange reeks zetten uit je hoofd te kennen, maar wel te begrijpen wanneer je op de damevleugel of in het centrum speelt.

Waarom staat het paard op c3?

Met 1.d4 en 2.Pc3 ondersteunt wit het centrum en maakt het de loperzet 3.Lf4 mogelijk. Het paard op c3 kan later naar b5 springen. Als zwart bijvoorbeeld …e6 speelt, kan Pb5 druk zetten op c7 en zwart dwingen die dreiging mee te wegen. De prijs is dat wit niet zomaar c4 kan spelen zolang het eigen paard op c3 staat.

De stelling kan ontstaan met een andere zettenvolgorde, zoals 1.d4 Pf6 2.Pc3 d5 3.Lf4. De animatie toont de variant waarin zwart eerst …d5 speelt. Lichess gebruikt voor de opening ook de naam Rapport-Jobava System.

Wie gaf de opening haar naam?

De naam verwijst naar de Georgische grootmeester Baadur Jobava en de Hongaarse grootmeester Richárd Rapport. Het is voorzichtiger om hen niet zonder bewijs als uitvinders aan te wijzen: de naam zegt wie met de moderne opzet wordt geassocieerd, niet noodzakelijk wie de eerste was die de zetten speelde. Jobava liet de opening op hoog niveau zien, onder meer tegen Shakhriyar Mamedyarov op het WK rapid in Dubai in 2014. Rapport speelde de opzet eveneens in een partij uit 2014, zoals blijkt uit de partijselectie in het boek van grootmeester Simon Williams over de opening.

Williams beschrijft de Jobava-Londen als een jonge opening die in de jaren voor zijn boek aan populariteit won. De partij Jobava-Mamedyarov laat meteen een kenmerkend plan zien: wit ontwikkelt, schuift pionnen op de koningsvleugel en gebruikt Pb5 om zwart ongemakkelijk te zetten. Je kunt de geannoteerde partij naspelen in ChessBase’s bespreking van Jobava tegen Mamedyarov.

Welk type speler heeft hier iets aan?

Kies deze opening als je graag met actieve stukken speelt en bereid bent je plan aan de reactie van zwart aan te passen. De vaste beginzetten zijn makkelijk te onthouden, maar daarna is het geen systeem waarin je iedere partij dezelfde zetten kunt uitvoeren. Zwart kan het centrum aanvallen, de loper op f4 uitdagen of met …g6 de koning veilig ontwikkelen. Je moet dus letten op het juiste moment voor Pb5, e4 of een pionnenstorm.

De opening past minder goed als je vooral een rustige, vaste pionnenstructuur wilt en liever zonder concrete tactische keuzes uit de opening komt. In de klassieke Londen staat het paard vaak op f3 en behoudt wit meer vrijheid voor de c-pion. Wil je ook andere manieren van spelen met d4 vergelijken, dan verschilt de Jobava-Londen van het Damegambiet en de Catalaanse opening, waar wit andere plannen en pionnenstructuren nastreeft.

Welke plannen hebben wit en zwart?

Wit heeft doorgaans twee belangrijke ideeën. Het eerste is Pb5, vooral wanneer dat de pion op c7 aanvalt of zwart dwingt …a6 of …Na6 te spelen. Het tweede is e4: daarmee probeert wit het centrum te openen en de actieve stukken te benutten. Als zwart zijn loper naar f5 ontwikkelt, kan wit soms eerst f3 spelen en daarna g4 en h4. Zo wint wit ruimte en verjaagt het de loper, maar de eigen koningsstelling kan daarbij ook kwetsbaar worden.

Zwart moet niet alleen de standaardzetten van een andere d4-opening afspelen. Een actieve reactie is …c5, waarmee zwart meteen druk op het centrum zet. Afhankelijk van de stelling kan wit daarop antwoorden met e4, een pionoffer dat tot een scherpere partij leidt, of met een rustiger ontwikkeling. Zwart kan ook …e6 spelen en de stelling steviger houden. De centrale pionnen bepalen dan mede wanneer wit veilig e4 kan doorzetten.

Welke fouten liggen op de loer?

Een veelgemaakte denkfout is Pb5 automatisch spelen omdat die zet bij de opening hoort. Controleer eerst of zwart de dreiging eenvoudig kan opvangen en of het paard daarna een bruikbaar veld heeft. Na …a6 moet het paard bijvoorbeeld beslissen waarheen het teruggaat; soms is het sterker eerst verder te ontwikkelen.

Ook e4 is geen zet die je zonder voorbereiding moet forceren. Na …c5 kan wit 4.e4!? proberen, maar dat is een gambiet: wit geeft mogelijk een pion om activiteit en ruimte te krijgen. Speel je liever positioneel, dan kun je eerst je stukken ontwikkelen en de spanning in het centrum laten bestaan. Een andere valkuil is op de koningsvleugel pionnen vooruit te sturen zonder te controleren of je koning daar veilig staat. De voorbeeldpartij Jobava-Mamedyarov toont hoe gevaarlijk de aanval kan zijn, maar is geen bewijs dat iedere pionnenstorm werkt.

Welke hoofdvarianten kun je eerst bestuderen?

Begin met de reacties die je het vaakst in deze opzet tegenkomt: …c5, …e6, …Lf5 en …g6. Tegen …Lf5 zijn f3 en een mogelijke opmars met g4 en h4 belangrijke ideeën; tegen …c5 moet je beslissen of je direct met e4 reageert. Met …e6 kiest zwart eerder voor een stevige opbouw, waarna wit kan letten op Pb5 en de voorbereiding van e4. Tegen …g6 verandert de verdediging van c7 en vraagt het plan om een andere aanpak.

Je hoeft niet alle zettenreeksen meteen te leren. Kies per zwarte opzet één voorbeeldstelling en oefen daarin de plannen voor beide kleuren. Je kunt de zetten daarna tegen de computer oefenen en na afloop controleren waar je e4, Pb5 of een aanval op de koningsvleugel te vroeg speelde.

Zetten, varianten en ECO-codes: lichess-org/chess-openings (CC0), geraadpleegd op 2026-10-05.